Ego w górach

Odpowiedź dla pana z nagim torsem, stojącego na głowie wśród zimowych szczytów Tatr, a protestującego z powodu usunięcia jego postu. Dlaczego to zrobiłem? Z powodu niezrozumienia idei grupy przejawionego we wstawionym poście.

 

Trudno jest przekazać komukolwiek ideę.

Niemożliwe, prawie niemożliwe jest przekazanie innemu człowiekowi naszego uczucia, odczucia, wrażenia. Możemy o tym opowiadać, ale nie osiągnie zrozumienia nas  ten, kto nie doświadczył tego na sobie.  Może odczytać, może zrozumieć sercem i duszą, poczuć się obdarowany uczuciem ktoś wrażliwy, ktoś kto ma dar czucia energii płynących we Wszechświecie, przepływających w Naturze, lub przez człowieka.

Ten sam problem mieli mistycy. Swoje idee, swoje zrozumienie, swoje bycie mistycy nie mogli przekazać słowem, ćwiczeniem, dyscypliną, przykładem. Można je było osiągnąć tylko poprzez doświadczenie samemu.

I tak jest z ideą, o której mówię: można jej doświadczyć w górach, ale tylko wtedy gdy ucichnie nasze ego, nasz krzyk, wyścigi i gry, które się w nas toczą, wysiłki o znaczenie dla innych, dla świata, dla siebie.

Tak jak już powiedziałem, trudno jest przekazać ideę.

Ładnych parę lat temu stworzyłem grupę na facebooku pod nazwą Tatry – górskie wędrówki. W międzyczasie rozrosła się bardzo (może za bardzo). W opisie w dołączonych zasadach starałem się przekazać idę wędrówki jako czegoś duchowego, jako związku uczuciowego i energetycznego człowieka z naturą, w tym przypadku z Tatrami.

Ponieważ to moja idea, to moja grupa, to panoszyłem się tu okrutnie, usuwając posty i członków grupy, którzy mojej idei nie zrozumieli i czynnie przeciwko niej wystąpili.

- Nie zrozumieli jej wszyscy zdobywcy najwyższych szczytów, chwalący się swoimi dokonaniami, zaliczaniem kolejnych.

- nie zrozumieli ci, którzy pokazują góry na swoich fotkach, ale przede wszystkim siebie na ich tle.

- Nie zrozumieli ci, dla których Tatry i wędrówka po szlakach jest pretekstem do nawiązania nowych znajomości, poznania mężczyzny, kobiety, miłości swego życia, czy choćby nawiązania relacji z ludźmi podzielającymi ich pasje, żyjących podobnym stylem.

- Nie zrozumieli poszukiwacze przygód.

- Nie zrozumieli tej idei przede wszystkim ci wszyscy, których przywiodło w Tatry ich ego, czyli chęć porównania się z innymi, chęć sprawdzenia siebie, chęć wygrania rywalizacji, chęć poczucia się lepszym, silniejszym, chęć podbudowania poczucia swojej wartości. Przywiodła ich tu chęć pokazania swojej twarzy, swojego „ja”, a góry są tylko pretekstem.

 

Oczywiście będą bronić do upadłego swojej miłości do gór, swojego dla nich uwielbienia, wywyższać swoją wrażliwość na ich piękno, odczuwanie ich tajemnicy, ich potęgi, ich nieprzemijalności, ale to tylko słowa, a w działaniach, w fotkach, przebija, eksponuje się przede wszystkim ich ego.

 

Ostatnio bardzo się zbulwersował jeden z członków grupy faktem, iż usunąłem jego post ze zdjęciem, w którym w pełni zimy, w głębokim śniegu, na tle zaśnieżonych Tatr, stanął na głowie, rozebrany do pasa. Zdjęcie z wielu powodów piękne, i ze względu na pokazane piękno Tatr, zdrowe, męskie, obnażone ciało, i ze względu na kreatywność, odwagę i poczucie humoru jego twórcy, ale to zdjęcie, po prostu, nie pasuje do tej grupy, bo eksponuje tu ego, chęć zaistnienia, pokazania się w oryginalny sposób, w taki, w jaki nie zrobił tego do tej pory nikt. Podobny w charakterze i w powodach był post dziewczyny, która pokazała się w Tatrach również do połowy naga, i to też na śniegu.

 

Ktoś inny zademonstrował fotkę z teleskopowym urządzeniem do zdjęć typu „selfi” na tle krzyża Giewontu. Tak to odebrałem – to przykład podstawowego wyposażenia osoby, która poszła w Tatry tylko po to, by pokazać swoją twarz, by powiększyć siebie, by wykorzystać Tatry do zaistnienia wśród innych ludzi, do wzbudzenia zainteresowania sobą.  

Wielu członków grupy nie pokaże fotki przedstawiającej Tatry bez swego wizerunku, czy prezentacji swoich nóg (były też takie fotki jednej z pań), nie napisze czegoś o swoich odczuciach z wędrówek, bez nawoływań by skrzyknąć kogoś do wspólnej wędrówki.

 

Nie miałem i nie mam  jednak ochoty, by zadawać to pytanie każdej z nich z osobna w każdym takim przypadku: jak się to ma do idei grupy? Więc czynię to w sposób zbiorczy.

Wybaczcie, ale to nie ta grupa. To grupa o zupełnie innej idei, której nie da się wyrazić słowami, ją trzeba zrozumieć, a rozumie się tylko poprzez doświadczanie, poprzez autentyczny, duchowy, uczuciowy kontakt z górami. Jeśli natomiast chcemy wykorzystać góry, lub tę grupę by nakarmić swoje ego … powtarzam: to nie ta grupa.

Doświadczanie to bycie w górach przede wszystkim duchem, sercem. To poczucie jedności z naturą, to zjednoczenie się z ciszą, pustką, nieobecnością myśli, nieobecnością naszego „ja”, nieobecnością chęci eksponowania się, by inni nas zauważyli i pokochali, albo przynajmniej nas polubili i nawiązali kontakt.

To jest grupa dla tych którzy czują, a nie tylko widzą i słyszą. Dla tych, którzy czują a nie rozumieją umysłem. Jest to grupa dla tych, dla których góry, Tatry są okazją do bycia uważnym, medytacyjnym, do bycia w harmonii z górami i z innymi ludźmi. Powtarzam: w harmonii, a nie w próbach narzucania się, realizowania swoich pragnień, czy oczekiwań.

Owszem akceptuję wszystkich, również tych, których prowadzi tu ego, ale poprzez pewne posunięcia staram się krzewić ideę tej grupy. Nie usuwam nikogo za niezrozumienie, ale za łamanie zasad wynikających z tego niezrozumienia.

Od czasu do czasu wstawiam tu takie właśnie posty, by tę idę upowszechniać, by pokazać, że istnieje coś głębszego niż ucieczka od świata dysharmonii, hałasu, bałaganu, stresu i tłumu do świata gór. Ciągnie nas tu wszystkich ta sama siła, lecz dla jednych przybiera formę ucieczka, dla innych jest wartością samą w sobie.

Góry dla tych patrzących w głąb są środowiskiem sprzyjającym może bardziej niż inne przestrzenie, by przyjrzeć się samemu sobie i w konsekwencji, by ujarzmić swoje ego, do zaprzestania eksponowania swego wizerunku, do zaprzestania narzucania się innym ludziom i górom.

Gdy to się uda, a nie jest to łatwe, to góry stają się przestrzenią w której zmniejszamy się dla świata zewnętrznego, a przez to rośniemy wewnętrznie, a ten wzrost wewnętrzny wprowadza w nas spokój, ciszę, harmonię, wolność, miłość, ufność, współczucie. To nie góry to czynią, lecz ten klimat, ta cisza, ta harmonia pomagają by popłynęły od naszego wnętrza, pomagają wydobyć to co już w nas istnieje, lecz ego to przysłaniało.

Paradoksem jest to, iż możemy urosnąć tylko wówczas, gdy świadomie się zmniejszymy.

Dla tego typu poszukiwaczy stworzyłem tę grupę i nadal ta idea pozostaje. I nie ustępuję przed buntem i agresją tych, dla których ta idea jest niezrozumiana, w tej chwili niezrozumiana.

Naprawdę dużo łatwiej odnaleźć tu siebie wtedy, gdy pozwolimy się uciszyć ego, zamiast tworzyć mu preteksty by rosło i by karmiło się naszymi zdobyczami, walką z górami, dolinami, szczytami, innymi ludźmi, o nasze wysokie miejsce w tym wszystkim.

Dlatego wybaczcie, ta grupa jest dla tych, którzy podzielają tę idę, lub są na drodze do jej zrozumienia. Ta grupa nie jest przeciwko wszystkim pozostałym, tak jak i ja nie jestem przeciwko nim.

A jeśli komuś to nie pasuje? No cóż, jest tyle fajnych grup, w których pozwala się schlebiać ego, chwalić zdobyczami, stawać na głowie, rozbierać się, używać wulgarnego języka, spamować, hejtować – słowem: żebrać o zauważenie i docenienie przez innych.

 

Ucinam tym postem wszelkie komentarze i krzyki tych, którzy protestują przeciwko usuwaniu ich postów.  Mówię tylko tyle im wszystkim: usuwam, bo są niezgodne z ideą grupy, tej grupy.  

 

Pozdrawiam wszystkich prawdziwych tatrzańskich wędrowców: Piotr Kiewra

Uzdrawiająca moc górskich wędrówek

Kilka lat temu podchodząc na Granaty zrównałem się w marszu z babcią. Dosłownie, tuż przede mną, dziarsko maszerowała pewna starsza pani, na oko około siedemdziesiątki, a babcią określiła ją grupa młodych ludzi, by zmotywować kilku maruderów wśród nich: „Ale siara, tak się wleczemy, że już babcie nas mijają. Włączcie dopalacze! Nie dajcie się!”

Gdy ona to usłyszała, jeszcze przyspieszyła i zostawiła młodzież daleko w tyle.

Idąc krok za nią, obserwowałem góry, ale od czasu do czasu, wsłuchiwałem się w jej miarowy, wcale nieprzyspieszony, oddech. Dla mnie oznaczało to, że dla niej nie był to wielki wyczyn, szła równym, turystycznym tempem – była dobrze przygotowana, by się wspinać po wysokogórskiej ścieżce. Byłem pełen podziwu.

Na jednym z zakrętów zatrzymała się, by spojrzeć na ścieżkę w dół oraz na jej otoczenie. Też się zatrzymałem. Wtedy powiedziała do mnie:

- Pięknie! Prawda? Warto było.

- Tak. – potwierdziłem. Kontynuowała dalej:

- Uśmiałam się, gdy młodzież nazwała mnie babcią. Przypomniały mi się moje dawne dzieje, moje studenckie wyprawy w Tatry z przyjaciółmi, gdy w czasie

naszych wędrówek zaliczaliśmy po kolei wszystko, co tylko było w zasięgu wzroku. Wtedy to my, jakąś kobietę na szlaku, nazwaliśmy babcią i motywowaliśmy tym porównaniem moje słabsze koleżanki. To były czasy!

Po chwili, już ze smutkiem w głosie dodała:

- Niestety, nikogo już z nich nie ma tym świecie, zostałam sama. Boże! To już ponad

pięćdziesiąt lat temu …

Pokiwałem głową na znak, że też mnie to wzrusza i ruszyliśmy dalej. Od tej chwili rozmawialiśmy aż do osiągnięcia Skrajnego Granata, i dalej już Orlą Percią do Koziego Wierchu, i w dół do Piątki, a później aż do Palenicy. Oto, co mi opowiedziała o sobie i o Tatrach w czasie naszej wspólnej wędrówki. 

To naprawdę niesamowita historia, więc dzielę się nią z Tobą.

- Górskie wędrówki, to była nasza pasja. Każdego lata, w wakacje, ruszaliśmy na szlaki. Chodziliśmy od schroniska do schroniska, albo jak brakowało pieniędzy, to spaliśmy gdzieś na halach, wśród górali i ich owiec. Wiele razy tak było.

Gdy studia się skończyły, skończyły się nasze wędrówki.

Każdy poszedł w swoją stronę. Życie pochłonęło nas całkowicie. Pojawiły się rodziny. Trzeba było pracować na ich utrzymanie i na to, żeby się czegokolwiek dorobić.

Tatry pozostały wspomnieniem, pięknym, wzruszającym, ale wspomnieniem …

Mijały lata i gonitwa trwała. Pojawiły się dzieci, później wnuki. Jeszcze później zaczęli

ubywać z tego świata dawni kumple i kumpelki. Zabierały ich choroby, starość, zmęczenie życiem.

W świat poszły moje dzieci, wnuki były daleko.

Została tylko jedna moja koleżanka. A gdy już była ciężko chora, powiedziała mi kiedyś, że chciałaby, tak na koniec życia, przemaszerować przynajmniej jakiś mały kawałek w naszych

ukochanych Tatrach. Ale niestety, nie udało się jej. Choroba i starość nie pozwoliły. Odeszła.

Zostałam sama. Nie miałam już nikogo ze znanych i ukochanych przeze mnie twarzy i dusz.

Jednak ten ogień pozostał we mnie, ona mi przypomniała – zapaliła, zasiała we mnie iskrę.

Na początku, uznałam to za majaczenie staruszki, za niedościgłe marzenie, bo moje stare kości i trzeszczące stawy, bo osteoporoza, cukrzyca, nadciśnienie i kto wie, co tam jeszcze stało na przeszkodzie. Wchodziłam na swoje pięterko, do mojego mieszkania, kilkanaście schodków i miałam wielką zadyszkę, a cóż dopiero w … Tatry.

Ale iskry się tliły.

Postanowiłam maszerować po mieście, odstawić samochód i przesiąść się na rower. I tak zrobiłam.

Po jakimś czasie przejeżdżałam rowerem po kilkanaście, kilkadziesiąt kilometrów dziennie. Któregoś dnia zrobiłam nawet 150. To było szalone, ale się … zapomniałam, hihi. Odstawiłam leki. Czułam, że myśl o

czekających mnie wędrówkach po tatrzańskich ścieżkach, uzdrawia. Naprawdę tak było.

Zaczęłam truchtać. Lekarze, sąsiedzi, ostrzegali mnie, że to się źle skończy. Moje, od czasu do czasu odwiedzające mnie dzieci i wnuki, próbowały mnie powstrzymać i mówiły, że w moim wieku tak nie przystoi, w krótkich spodenkach i T-shircie, biegać po parku, lesie i miejskich chodnikach. Ale co mi tam – bardziej kocham moje

Tatry, niż dobre opinie na mój temat. Hihi.

Wreszcie uznałam, że jestem przygotowana i na swoje siedemdziesiąte piąte urodziny, dwa lata temu, wróciłam na tatrzańskie ścieżki - dokładnie po pięćdziesięciu dwóch latach od mojej ostatniej, studenckiej wyprawy z kumplami z ferajny.

Teraz jestem trzeci raz. W czasie tych trzech wypraw przeszłam wszystkie nasze

młodzieńcze ścieżki.

Czuję się nawet lepiej niż wtedy. Nogi nie bolą, zadyszki nie mam. Nadal jestem młoda. 

Tatry mają cudowną moc. Tak czuję. Są magiczne. Uzdrawiają ciało i duszę. Tak się stało ze mną, a jeszcze kilka lat temu myślałam, że jest to niemożliwe. Jest możliwe. 

Dziękuję w duchu swojej koleżance, za jej inspirację.

Dziękuję sobie, że wytrwałam, że uwierzyłam. I to właśnie zaufanie do siebie uważam na najważniejsze.

To tyle. Nadal będę chodzić. Nie tylko po Tatrach. Myślę w ciągu kilku lat nazbierać trochę funduszy na trekking w Himalajach - albo wokół Sanktuarium Annapurny, albo w okolicach bazy pod Mount Everestem. A co! Byłby fajny prezent z okazji mojej osiemdziesiątki, nieprawdaż?

Ale Tatry mam na co dzień. Więc wyjeżdżam w nie, kiedy tylko się da, choć najbardziej lubię latem, tak jak kiedyś, w czasie wakacji.

To tyle. Tatry, górskie wędrówki, uzdrawiają i odmładzają.

Śmialiśmy się idąc i rozmawiając na drodze do Palenicy. Ona śmiała się patrząc z politowaniem na stłoczonych, wymęczonych i siedzących na wozach ciągniętych przez konie, młodych „staruszków” (tak ich nazwała), może studentów, może uczniów. Z tych ludzi ona śmiała się najgłośniej.

Piotr Kiewra       

Zdobywać, czy wędrować?*

Póki żyjemy jesteśmy poszukującymi prawdy. Każda nasza aktywność, każde działanie i niedziałanie ma ukryty lub jawny cel - poszukiwanie, pragnienie poznania. Samo istnienie, bycie jest poszukiwaniem.

Świat, to nie tylko wybrane miejsca, ale każdy kawałek przestrzeni. To nie tylko turystyczne atrakcje: zabytki, cuda natury, ciekawe kultury, nieodkryte tajemnice, ale każdy kawałek przestrzeni, również pustkowia, miejsca opuszczone i odludne.

Góry to nie tylko szczyty, lecz i doliny. Świat jest całością i góry są całością.

Dlatego prawdziwy poszukujący to ktoś, kto zaspokaja głód poznania poznając całą tę przestrzeń, ktoś, kto stawia i waży kroki nie tylko ku szczytom, lecz jest uważny przy każdym stawianym kroku.

Wędrując po świecie i po różnych górach, najczęściej po Tatrach, zauważam wśród poszukujących dwie grupy ludzi: zdobywców i wędrowców.

Nie, żadna z nich nie jest lepsza, czy gorsza. Są inne. Są etapami drogi.

Zdobywcy pędzą ku szczytom, ku atrakcjom, ku odległym zakątkom – zaliczają. Zaspokajają głód emocjonalny. Potrzebują silnych wrażeń, tego by widzieli ich wyczyn inni, bo chcą się wyróżnić, albo chcą dorównać innym. Pragną sławy, zaspokojenia ambicji, zrealizowania celów i marzeń. Lub inaczej, pcha ich do zdobywania pragnienie doskonalenia siebie, poznania swoich możliwości, udowodnienia sobie (może i innym) swojej własnej wartości: siły ciała i charakteru, wytrwałości, odwagi. Oni idą ku szczytom, wspinają się, by podziwiać widok ze szczytu, by cieszyć się patrzeniem na świat z góry, by w ten sposób przeżywać chwile przyjemności i szczęścia.

Wędrowcy są inni. Dla nich liczą się nie tylko szczyty, lecz i doliny, i wszystkie pozostałe miejsca i przestrzenie. Dla wędrowca ważny jest każdy krok. Doświadczają przyjemności i szczęścia i na pustkowiu, i tam gdzie ich nie widzą inni, tam gdzie nie ma nic (wydawałoby się dla zdobywców) ciekawego. Dla nich początek drogi ku szczytom, jak i każda część ścieżki nie jest poświęceniem, stratą czasu, więc raczej nie pędzą, nie wspinają się tam, gdzie najtrudniej, tam gdzie czeka ich prestiż, pochwała, docenienie, jakakolwiek materialna lub mentalna nagroda.

Każdy z nas jest albo zdobywcą, albo wędrowcem. Rodzimy się jako potencjalni wędrowcy, stajemy się zdobywcami, jesteśmy nimi w młodości – najczęściej. Gdy zdarza nam się dojrzewać, zaglądać coraz częściej w głąb siebie, odkrywamy w sobie wędrowca.

Zdobywanie jest właśnie drogą ku odkryciu innej drogi, tego, że to wędrówka jest celem, a nie zdobycze.

Obie drogi są naszym udziałem w różnych okresach życia. Lecz nie wiek o tym decyduje. Wiek nie ma z tym nic wspólnego, to raczej intensywność poszukiwania jest tu wyznacznikiem.

Mimo, że ci drudzy wędrują wolniej, nie spiesząc się, to ich poszukiwanie jest bardziej intensywne, przez to i głębsze, bo poszukują w każdym stawianym kroku, w każdej chwili. Są w teraźniejszości.

Zdobywcy są w przyszłości, są już myślą na szczycie. Większość drogi ku szczytom to dla nich strata czasu, to niepotrzebne cierpienie. Są więc bardziej niecierpliwi, raczej biegną, częściej się potykają, upadają i giną, zdecydowanie mniej zauważają. Więcej mówią o przeszłości, o dokonaniach, o planach, o kolejnych celach, dlatego wolą chodzić i zdobywać w grupie.

Wędrowcy są cisi, ustają nawet ich wewnętrzne mowy. Ich wędrówka jest wędrówką serca, a nie nóg i głowy. Widzą i czują, bo rozumieją, czym i kim są napotkane po drodze kwiaty, kamienie, drzewa, trawy, zwierzęta i ludzie.

W wędrówce dochodzą do coraz głębszego zrozumienia siebie, a przez to i świata. U zdobywców jest odwrotnie – pragną zdobywać, by zrozumieć świat.

Dla zdobywców góry, pasje, wszelkie działania są czymś, co ich łączy z innymi ludźmi.

Dla wędrowców góry, pasje, jak i wszystko inne, są ścieżką do siebie samego, a więc do uwolnienia się od przywiązań, a poprzez to do duchowego połączenia z całością.

Łatwo jest odróżnić zdobywcę od wędrowca, nie tylko w czasie podróży po świecie, w czasie marszów po górach, na tatrzańskich ścieżkach, lecz widzę to też na forum grupy, którą prowadzę na Facebooku (Tatry – górskie wędrówki).

Jest wiele różnic. Kolejna: zdobywców denerwuje mnogość wędrujących na szlakach, a nie przeszkadza im tłok na szczycie. Wędrujących cieszą rzesze innych wędrowców, lecz na szczytach lubią być sami (i są sami, nawet, gdy na szczycie jest tłoczno. Paradoks? To tylko pozorny paradoks).

Jeszcze jednym się różnią jedni od drugich: zrobionymi fotkami. Zdobywcy pstrykają przede wszystkim fotki sobie, a reszta jest tłem. Wędrowcy fotografują ścieżki, nie siebie.

Łatwo jest odróżnić, ale łatwo jest i zauważyć, jak z każdym krokiem stawianym w górach zdobywcy odkrywają coś większego niż przyjemność zdobywania - odkrywają radość wędrowania, coś, co jest cały czas obecne w wędrowcach.

I zdobywanie, i wędrowanie, to etapy. Zdobywanie jest wcześniejsze, jest pierwszym etapem, wędrówka jest później. Zdobywanie jest etapem drogi ku wędrowaniu. Inny scenariusz jest niemożliwy.

Z natury, każdy już jest wędrowcem, lecz musi to odkryć. Zdobywanie jest więc drogą ku odkryciom. Im większymi stajemy się

zdobywcami, tym szybciej odkrywamy tego wewnętrznego wędrowca wędrującego po świecie zewnętrznym, lecz poznającego wnętrze.

I to jest jedyny i prawdziwy cel wędrówki, lecz i zdobywania. Nie ma innego celu. Wszystkie inne cele to iluzje.

Piotr Kiewra     

*Tym wpisem przedstawiam też szerzej ideę facebookowej grupy Tatry – górskie wędrówki

Lęk wysokości

Lęk wysokości jest pochodną lęku przed śmiercią i wydaje się być naturalnym lękiem. Nie będę się jednak nad tym psychologicznym i głęboko duchowym zjawiskiem rozwodził na samym początku, powiem o urojonym lęku wysokości.

Otóż wielu ludzi jedzie w góry, część z nich, bardzo duża część, jedzie bez specjalnego przygotowania, bez kondycji, bez sprawności, z obciążeniami zdrowotnymi, z przyniesionymi w góry przekonaniami innych ludzi, z przekonaniami ukształtowanymi w dotychczasowych doświadczeniach.

Spora część z nich kończy na pierwszym pobycie w górach, ze „świętą pewnością”, iż „posiada” lęk wysokości.

Skąd się ten lęk bierze? Otóż jadą tłumy w góry, a ambicja podpowiada im, by nie być gorszymi od innych i chcą zdobywać, wchodzić wysoko, na trudne technicznie trasy, albo, co gorsza wjeżdżają do góry wyciagiem i w tak sprytny sposób chcą zaoszczędzić trudu i …

Własnie tak u wielu on powstaje. Nie ma stopniowego oswajania się z wysokością, nie ma adaptacji organizmu do zmniejszonej ilości tlenu, do zwiększonego wysiłku i … co się dzieje? Kręci się w głowie.

Trudno się czuć pewnie, gdy się stoi nad przepaścią, a tu się kręci w głowie. Tak się dzieje z powodu niedotlenienia mózgu, z powodu niedokończonej przez organizm adaptacji, a nie z powodu przepaści. W ten oto sposób programujemy się na przyszłość: - Acha! Mam lęk wysokości, bo … kręci mi się w głowie.

Tylko, co to ma wspólnego z lękiem wysokości? To tylko brak adaptacji, brak sprawności, brak kondycji i lekkomyślność, brak wiedzy, brak doświadczenia, a nie naturalny lęk.

Słaba kondycja, drżące ze zmęczenia nogi, uginające się kolana, to brak pewności ruchów i … lęk nabiera siły.

Kolejny z powodów. Jedziemy w góry i jeden z pierwszych obrazków, jaki widzimy, to ktoś blisko krawędzi. Nasza wyobraźnia podpowiada nam, że temu człowiekowi grozi upadek, boimy się za kogoś. To nasza wyobraźnia wytwarza lęk, widzi zagrożenie i to czyjeś, nie swoje … Gdy się jednak stopniowo z tą sytuacją oswoimy, gdy dłużej popatrzymy w otchłań, gdy się do niej zbliżymy, to stopniowo kąty się zmniejszają, stromizna staje się mniejsza, zagrożenie topnieje, lub nawet znika. Czyli lekiem jest bycie zamiast w wyobraźni, w TUTAJ i TERAZ.

Jesteśmy źle wyposażeni - buty nie trzymają się dobrze powierzchni skały, szczególnie, gdy jest mokra, lub na skale wapiennej i nasza pewność siebie, wynikająca z niepewności ruchów kojarzona jest z lękiem.

Kolejna przyczyna: Mamy zaburzenia błędnika. Te mogą wynikać z powodu chorób, np. z powodu nadciśnienia, ale również z powodu zażywanych leków, złego odżywiania, braku snu, alkoholu, np. piwa spożywanego na trasie wędrówki i wielu innych przyczyn, jak i właśnie z braku adaptacji do górskich wędrówek. A te możesz wyeliminować i błędnik samouzdrowić.

Jak sobie poradzić z lękiem wysokości? Rady są proste:

·        Lepiej mieć lęk wysokości, niż być lekkomyślnym i popisywać się przed innymi brawurą

·        Zadbajmy o swoje zdrowie, o sprawność układu krążenia i oddychania, o to, by nie mieć nadwagi. W zasadzie nadciśnienie, spora nadwaga, brak sprawności i kondycji są przyczyną zawrotów głowy w górach i szczerze mówiąc, eliminują z doświadczania większości uroków gór

·        Przygotujmy swój organizm do górskiego wysiłku. Polecam systematyczne marsze, trucht, długodystansową jazdę rowerem.

·        Już po przyjeździe w góry zacznijmy adaptację stopniowo, z dnia na dzień zwiększając wysokość, na którą wchodzimy. Trudno nie mieć lęku wyoskości wchodząc na 2000 metrów, od razu pierwszego dnia, tuż po przyjeździe z nizin, po iluś tam godzinach jazdy w bezruchu lub po wjeździe kolejką i ominięciu potrzebnego dla naszego organizmu procesu oswajania się z wysokością i zmniejszoną ilością tlenu

·        Zaglądajmy strachowi w oczy, stopniowo przyzwyczajając się do przestrzeni, do wysokości, do stromizn. Stań lub usiądź w miarę blisko krawędzi i patrz dłuższy czas w tę otchłań, a gwarantuję, że lęk się zmniejszy lub zniknie. Można to ćwiczyć również w pewnym zakresie na balkonie, w bloku

·        W wędrówkach po szlakach poruszaj się w tempie turystycznym, a nie jak wyczynowiec. Tempo marszu powinno być takie, by oddech i tętno były ustabilizowane. Tutaj w górach sprawdza się prawda, iż „wolniej idziesz, dalej zajdziesz”, szczególnie wtedy, gdy nasze mięśnie, układ odechowy i krążenia nie przyzwyczaiły się jeszcze do nowych warunków. Nie jest to miarą dla wszystkich, ale jeśli na mapie lub na tabliczkach przy szlakach jest napisane, że jakiś odcinek ma długość obliczoną w czasie, np. na 90 minut, a ty przezedłeś to w 80, to znaczy, że maszerowałeś zbyt szybko, a to w dalszej części trasy może cię pozbawić sił

·        Wybierz się w góry z ludźmi doświadczonymi, którzy czują się tam pewnie, i przy których ty się czujesz pewnie, ale nie z takimi, którzy szpanują swoimi zdobyczami, brawurą, odwagą, brakiem rozsądku, bo będziesz się bać za nich

·        Miej na nogach dobre, sprawdzone buty, które nie są śliskie, mają specjalną, bardzo przyczepną podeszwę

·        Odbywaj wycieczki w góry systematycznie, przynajmniej raz w roku

·        Gór doświadczajmy z rozmysłem, zaczynając od łatwych, „niskich” tras, a wraz ze wzrostem naszego obycia doświadczajmy trudniejszych, „wyższych” gór

·        Pamiętaj, że piwo i inne procentowe napoje nie są, w żadnym przypadku, czymś odpowiednim w czasie górskich wędrówek

·        Nie dopuszczaj do odwodnienia, bo to również może powodować zaburzenia kojarzone z lękiem wysokości. Noś ze sobą zapas wody i systematycznie popijaj

Pamiętaj! Góry to przeżycie natury duchowej, estetycznej, coś dla ciała serca i ducha, a nie wyłącznie okazja do zaliczania, do wyczynu sportowego

 Korzystając w ten sposób z gór, możesz zapobiec swojemu „lękowi” wysokości lub się go pozbyć.

Oto opowiadanie o pokonywaniu lęku, między innymi, lęku wysokości, w czasie wycieczki na Zawrat http://rozmowyzwiatrem.blogspot.com/2014/03/gory-i-doliny-szkoa-zycia.html

To tak na początek.

Na głębsze poszukiwanie źródeł lęku, proponuję już coś duchowego, coś co dociera do jego źródeł, do źródeł wszelkich rzeczy, przyczyn wszelkich procesów, proponuję sposób medytacyjny.

Na początek możemy wejrzeć w głąb siebie z pytaniem: Dlaczego ciągnie mnie w góry? 

Czy idę tam spełniać swoją ambicję, chcę dorównać innym, chcę osiągnąć sukces, a pokonanie Zawratu, lub Orlej Perci ma mnie do tego przygotować? Chcę dokonać tego, czego dokonują inni? Chcę doskonalić siebie, swoje ciało, swoją psychikę, swoją odwagę?

Wejrzyj w głąb, zobacz, może chcesz tam iść, chcesz doświadczać gór z zupełnie innych powodów? Może chcesz się napawać ich pięknem? Ciągnie cię tam, bo spotykasz się w nich z medytacyjnym nastrojem, z ciszą gór i ze swoją własną ciszą? 

Może ciągnie cię w góry, bo cię uspokajają, poznajesz siebie i wtedy odkrywasz, że wręcz przeciwnie, góry pozbawiają cię ambicji pokonywania innych, siebie i gór? Tam się przekonujesz, że szczęście i wielką błogość zapewnia ci porzucenie walki ze wszystkim i ze wszystkimi, w tym z górami.

Zadaj sobie to pytanie, bo odpowiedź na nie, rozluźni cię, zdejmie z ciebie presję. Już nie będzie w tobie: MUSZĘ.

Ta druga grupa powodów sprawia, że nie musisz wspinać się na Zawrat, bo nie robisz tego przecież dla innych, tylko dla siebie.

Gdy wiesz, że idziesz w góry dla gór i dla siebie, nie ma presji, nie ma ambicji, nie ma presji na trudne szlaki, po prostu zostają góry, ty i wędrówka.

W tym drugim przypadku, kiedyś wejdziesz na Zawrat, Rysy i inne podobne szlaki i nie będzie w Tobie lęku, bo nie będzie presji, nie będzie: „Muszę!”, to się stanie samo z siebie.

Bo to „muszę” stwarza lęk. Walka, chęć pokonywania, to nasze własne ego produkuje lęk. Tak naprawdę to ego jest lękiem. Gdy usuwamy przyczynę lęku, chorą ambicję, ego, lęk znika. 

W czasie medytacji w górach, wędrując po nich bez żadnych ambicji odkryjesz to. Wtedy możesz pójść wszędzie, a lęku nie będzie. Odpowiesz sobie: Mogę pójść wszędzie, ale po co, skoro tu gdzie jestem teraz jest pięknie, błogo, radośnie. Tu, gdzie jestem, jest to czego szukam. Po co mam się wspinać, udowadniać sobie i innym swoją wielkość? Dla kogo idę w góry: dla innych, czy dla siebie?

I właśnie wtedy odkryjesz, że nie ma w tobie lęku, bo jest miłość do gór. Góry przestają być dla ciebie narzędziem do osiągania celów, a stają się wartością samą w sobie. Wtedy też nikt w górach nie będzie ci przeszkadzał w kontemplowaniu gór i siebie bez lęku, nawet jeśli wokół będzie wielki tłum zdobywców gór, pełnych lęków, ambicji, sportowego podejścia do gór, chęci zaliczania najtrudniejszych kawałków, by coś udowodnić sobie i innym.

Lęk, w wielu przypadkach, jest produktem, który rodzi się w tłumie ludzi, tylko po to by swego nosiciela w nim wyróżnić, by go zwalczając stać się lepszym – by zadowolić ego.

Wiesz dlaczego ludzie wchodzą na Orlą Perć, Rysy i inne szczyty?

Są tylko dwa powody. Jedni idą tam walczyć i wtedy naturalną rzeczą jest lęk, bo przecież idą tam, by go pokonać, by się wykazać odwagą. W tym przypadku, tylko lęk jest powodem, tylko ego jest powodem. Oni idą tam ze strachu, nie z miłości do gór i siebie, ale ze strachu i z chęci pokonania go.

Drudzy idą tam dla gór, dla ciszy, dla siebie. W nich też może się pojawić lęk, lecz jest on lękiem egzystencjalnym, czymś naturalnym, czymś, co nie stoi w sprzecznością z miłością do gór i siebie. Ci idą w góry nie po to by poszukiwać tam miłości i by gubić lęk, lecz dlatego by tą miłością się tam dzielić.

Dlatego wejrzyj w głąb siebie. Jeśli ci się to uda, to samo to wejrzenie pozbawi cię lęku, bo lęk – strach, tak naprawdę, nie istnieje. Jest wirtualnym produktem ego. 

 Piotr Kiewra

Tatry w złą pogodę*

Tatrzańskich wędrowców planujących górskie wędrówki w czasie swoich krótkich urlopów nic nie denerwuje bardziej niż popsute plany przez pogodę. Każdy pobyt takiego namiętnego wędrowca jest za krótki, a cóż dopiero, gdy ambitne plany krzyżuje pogoda. Co wtedy?

Zaakceptować to, bo nie ma innej rady, rozluźnić się i iść w góry. Zawsze jest kilka wyjść, kilka rozwiązań. O tym poniżej ... Lecz zanim je opiszę, kilka uwag o bezpieczeństwie w górach.

Ø Góry są niebezpieczne zawsze. Pogoda jest czynnikiem, od którego to bezpieczeństwo zależy w sposób szczególny. Mokra skała staje się śliska, a często też, szczególnie w wyższych partiach pokrywa się lodem i to dosłownie w ciągu minut, deszcz zamienia się w śnieg lub w grad, szczególnie w czasie burz i to w najcieplejszych miesiącach. Dlatego planując wycieczki należy to przemyśleć. Sprawdzenie prognozy na dany dzień, a nawet na daną porę dnia, to podstawa dla każdego górskiego turysty. Dlatego używając słowa deszcz, należy też wziąć pod uwagę pozostałe czynniki i również dlatego, należy sprawdzić buty, w których zamierza się chodzić po górach – jak zachowują się na suchej i mokrej skale, jak zachowują się na skale wapiennej (bo te są najbardziej śliskie, gdy są mokre).Sam kiedyś fiknąłem koziołka na Kruczych Skałach w Karpaczu - na mokrej skale - w butach, co, do których byłem pewien, … bo były markowe. Okazało się, że liczy się nasze doświadczenie, a nie marka!

Ø Kolejna rzecz: gdy pada deszcz, oczywiście chodzimy w ubraniach przeciwdeszczowych, a te powodują, że się bardziej pocimy (tym razem mokniemy od środka), szczególnie przy marszu w górę, no a później marzniemy. To bardzo istotna sprawa, którą trzeba rozważyć, gdy maszerujemy w góry.

Ø Pamiętaj! Przy ograniczonej widoczności łatwiej się zgubić, łatwiej przeoczyć oznakowania trasy, dlatego warto iść po szlakach, gdzie ze względu na wyraźnie udeptaną ścieżkę, lub wyznaczające ją kosówki, trudno ją zgubić.

Ø Nie wybieraj się na takie wycieczki samotnie. W gorszą pogodę w Tatrach, a szczególnie na niektórych szlakach jest znacznie mniej turystów, lub nie ma ich wcale.

Ø Zanim pojedziemy w Tatry warto skompletować sprzęt nadający się do wędrówek w różną, również deszczową pogodę, czyli nie tylko płaszcz przeciwdeszczowy zakrywający plecak i odpowiednio długi, by woda nie wlewała się do butów (warto o odzież do wędrówek w górach popytać w sklepach ze sprzętem). O butach odpornych na deszcz, koszulkach odparowujących na bieżąco wilgoć, itd., już nie mówię, bo to podstawa nie tylko wygody, komfortu, ale też bezpieczeństwa i zachowania zdrowia.

Ø Zainstaluj sobie specjalną aplikację RATUNEK, dzięki której wezwanie pomocy i zlokalizowanie Ciebie jest łatwe.

A teraz o górskich wędrówkach w deszczu.

Po pierwsze: wypady planujmy w miesiącach, w których – średnio rzecz biorąc – pogoda jest najbardziej stabilna. To chyba sierpień i wrzesień. Takie planowanie nie gwarantuje najlepszej pogody, ale daje więcej szans na udane wycieczki.

Po drugie: zmieniajmy plany, bądźmy elastyczni. W niepogodę (w większości, gdy siąpi deszcz, jest mglisto, zimno, itp.) również można chodzić, dobierając trasy nieco inaczej i oczywiście odpowiednio się wyposażając. Orla Perć, Przełęcz pod Chłopkiem, Rysy, Zawrat, Żleb Kulczyńskiego, Świnica, Giewont, Kozia Przełęcz, Szpiglasowa Przełęcz, lub nawet łatwiejsze ścieżki, w gorszą pogodę, mogą się stać walką o życie.

Całkowicie odradzam chodzenie po górach jedynie w burzową aurę oraz w czasie, gdy jest halny.*

Po trzecie: Czasem, szczególnie, gdy poprzedniego dnia zrobiliśmy jakąś trudną i fizycznie męczącą trasę, przydaje się dzień odpoczynku. Nie płaczmy zatem, odczekajmy ten dzień i odpocznijmy, bo może to zapobiec kontuzji lub pogłębieniu się zmęczenia, co uniemożliwi marsz kolejnego dnia. Z poniższych propozycji wybierzmy sobie wariant odpoczynkowy.

Tutaj moja sprawdzona praktyka. Nie wszędzie podaję konkretne nazwy, bo każdy turysta może zaglądnąć na chwilę do mapy i znajdzie coś dla siebie:

 1.     Nie zmieniam trasy, gdy jest bezpiecznie mimo deszczu (odpadają trudniejsze trasy) . A widoki? No cóż, w deszczu jest po prostu inaczej.

 2.     Wybieram trasy zastępcze, na które bym nie poszedł, ze względu na to, iż każdy nasz wypad w Tatry jest za krótki i szkoda nam czasu na ścieżki, które wydają nam się nieciekawe przy dobrej aurze. Sam zaliczyłem wiele tras, na których – prawdopodobnie - nigdy bym nie był, gdyby nie deszczowa pogoda (np. Dolinę Lejową i inne dostępne z Drogi pod Reglami)

 3.     Odwiedzam doliny zamiast partii szczytowych, np. Kościeliską, Chochołowską, Morskiego Oka, Małej Łąki, Przysłop Miętusi, albo Ścieżkę nad Reglami. Wyglądają one inaczej niż w dobrą pogodę, i są inaczej …  fotogeniczne.

 4.     Zamiast w Tatry Wysokie idę w Tatry Zachodnie (trasy, które już znam, lub znam ich istotną część). Kiedyś w ten sposób przespacerowałem się po Ornaku wśród pięknie się skrzących kropel na trawie i na kosówkach. Innym razem pobyłem w absolutnej ciszy i braku widoczności na Bystrej, która okazała się - mimo wysokości – jednym z najłatwiejszych do zdobycia ponad dwutysięcznych szczytów – nawet w niezbyt sprzyjającej aurze.

5.     Odwiedzam to, co już dobrze znam, czyli miejsca, przez które w dobrą pogodę zwykle przelatujemy, gdyż są częścią innych tras, np. Halę Gąsienicową, Dolinę Gąsienicową, Dolinę Stawów Gąsienicowych i wiele innych miejsc, które w deszczu wyglądają bardziej tajemniczo, może czasem nawet ciekawiej niż w dobrą, słoneczną pogodę i wreszcie możemy tym miejscom poświęcić więcej czasu – może nawet cały dzień. Tam możemy się wreszcie nigdzie nie spieszyć. W takich przypadkach możemy nawet polubić deszcz i … pomedytować.

6.     Wybieram miejsca, gdzie zamiast łazić można pomedytować: postać, posiedzieć na kamieniu lub gdzieś pod daszkiem. Nie muszą to być góry, lecz coś związanego mocno z Tatrami: np. Pęksowy Brzyzek (cmentarz w Zakopanem).

7.     Idę tam, gdzie jeszcze nie byłem, a jest łatwo i nawet dłuższy i bardziej rzęsisty deszcz nie będzie przeszkodą, a przede wszystkim nie zagraża to życiu i zdrowiu. Mogą to być tatrzańskie jaskinie, dla których szkoda z kolei dobrej pogody, bo i tak ciemno, mokro, lecz tu pamiętajmy o tym, że nie wszystkie są bezpieczne (polecam te z klasyki turystycznej, np z przewodnika J. Nyki "Tatry Polskie").

8.     Właśnie w taka pogodę najokazalej prezentują się potoki i wodospady, polecam więc wybrać się w ich okolice i przysłuchać się jak tętnią wezbrane deszczem, jak bulgocą i jak się cieszą życiodajną wodą. Czasem taka pogoda to jedyna okazja, by je zobaczyć, lub by widzieć i czuć je tak okazałymi.

9.     Co prawda sam tego nigdy nie robiłem, ale polecałem innym, szczególnie niedzielnym turystom, by sobie wjechali kolejką na Gubałówkę lub na Kasprowy Wierch i pobyli tam bezpiecznie dłuższą lub krótszą chwilę. Co prawda, trudno tam znaleźć spokój i ciszę potrzebną do medytacji, no ale coż – za to są góry – czasem tylko świadomość tego, że w górach się jest (mglisto, ograniczone widoki).

10.                       Zagrajmy w spontaniczność: to propozycja z mojego opowiadania z Tatrami w tle, pt. Dwa dni. Tutaj tekst – opowiadanie z Halą Gąsienicową w roli głównej, w dobrą i deszczową pogodę: http://rozmowyzwiatrem.blogspot.com/2014/03/dwa-dni.html

Piotr Kiewra

Fotki: pierwsza w pogodnej Hali Gąsienicowej, pozostałe w deszczowej Hali Gąsienicowej i na Ornaku w czasie deszczu i mżawki 

*Tekst dotyczy wakacyjnego wędrowania po Tatrach.